ĐẾN VỊNH NAPOLI GIẤC MƠ CÓ THỰC

ĐẾN VỊNH NAPOLI GIẤC MƠ CÓ THỰC

Lần đầu biết đến cái tên Napoli từ một tập phim hoạt hình Tom và Jerry, tôi mãi nhớ chiếc biển hiệu bên bến cảng có chữ “Napoli“ khi chú chuột màu xám hát Donadoni vẫy tay chào tạm biệt chuột Jerry… Từ vệt ký ức mơ hồ thuở bé, hình như đâu đó giấc mơ xa xôi thấp thoáng biến thành hiện thực khi tôi đặt chân đến vịnh Napoli.

Trải dài suốt một dải vùng Campania thuộc miền Nam nước Ý, Vịnh Napoli “gồm thâu“ cả thành phố Napoli, Pompeii, Sorrento, Massa Lubrense, núi lửa Vesuvio, bờ biển Amalfi, đảo Capri… Mỗi nơi đều để lại trong tâm trí du khách một ấn tượng riêng biệt, rất đáng để bạn trải nghiệm và khám phá vùng đất của sóng, gió biển và hơi nóng của núi lửa mỗi ngày không quên “ghé thăm“ Địa Trung Hải.

Vesuvio và Pompeii – nơi thời gian đọng lại giữa lưng chừng vĩnh cửu và khoảnh khắc

Bạn đã bao giờ nhìn vào một hộp chiếu hình chưa? Nheo mắt nhìn vào chiếc hộp qua chiếc lỗ bé tí teo, bạn sẽ thấy một hình ảnh được phóng đại rất rõ, rất thật, đôi lúc tưởng như là hình ảnh ba chiều của một bộ phim nhưng hình ảnh đó không chuyển động, có thể các hình ảnh nối tiếp nhau không liền mạch và mỗi lần bạn ấn nút thì hình ảnh đó sẽ được thay thế. Leo lên ngọn núi lửa Vesuvio và sau đó đi xuống chân núi để tới Pompeii, nơi đã từng là thành phố giàu có nhất của đế chế La Mã, bạn sẽ thấy rõ tại sao nơi đây được ví như những hình ảnh trong chiếc hộp chiếu hình.

Trên đường chinh phục đỉnh núi lửa Vesuvio, bạn không thấy có điều gì khác biệt so với các ngọn núi khác, có chăng chỉ là ít cây cỏ hơn, đá nham thạch lỗ chỗ như tổ ong và đâu đó có dăm ba sợi khói hiền lành bay lên từ khe núi. Đứng trên đỉnh Vesuvio, bạn sẽ thấy cả vùng vịnh trù phú Napoli, biển xanh ngắt, trời xanh thẳm và lòng dào dạt bình yên như thể người dân Pompeii đứng trước sân nhà ngước nhìn bầu trời của hơn hai ngàn năm trước…

Theo câu chuyện huyền sử về vùng này, ngày 24 tháng 8 năm 79 sau Công Nguyên, núi lửa Vesuvio bỗng đột ngột phun trào khiến cho toàn bộ cư dân của thành phố dưới chân núi như Pompeii, Herculaneum, Stabiae, Oplontum … không kịp chạy đi lánh nạn và bị vùi lấp hoàn toàn trong dung nham cùng tro bụi. Ngày đó, thần Apollo không bảo vệ được Pompeii nên thành phố thịnh vượng nhất của vùng và nền văn minh đang phát triển rực rỡ bỗng chốc sụp đổ. Nhưng để sửa chữa lại sự bất cẩn của mình, thần Apollo đã ban cho Pompeii sự vĩnh cửu và thời gian dường như ngừng lại mãi trong khoảnh khắc cuối cùng Pompeii tồn tại.

Như nhìn qua một chiếc hộp chiếu hình, mỗi góc của Pompeii là mỗi hình ảnh khác nhau, không liền mạch nhưng sống động đến tưởng chừng đang thấy rõ cả hơi thở trong đời sống thật. Quá khứ và tương lai đan xen lẫn nhau trong cùng một ánh nhìn. Bạn sẽ thấy những cột Dorin ngày nào vẫn vững chãi vươn lên như muốn chạm trời xanh; đấu trường, nhà hát, diễn đàn, đền thờ, biệt thự của người giàu, nhà dân và thậm chí cả căn phòng bé tum hủm của nhà thổ… vẫn hiển hiện ngay trước mắt bạn và bạn vẫn có thể đưa tay chạm vào.

Nhưng hiện tại vẫn là lớp chắn trong suốt ngăn bước bạn quay trở về quá khứ. Hiện tại sẽ cản đường bạn bằng những lớp dung nham đã từng dày tới 25m, từng nuốt chửng mỗi căn nhà, mỗi sự sống. Hiện tại nhắc nhở bạn bằng những vết thời gian trên tường lở lói, những hoang phế chẳng bao giờ phục chế nổi. Hơn hết, hiện tại đông cứng trong lớp thạch cao để lưu giữ, định hình quá khứ tro tàn được đổ khuôn bằng dung nham nóng chảy khi xưa.

Năm 1863 nhà khảo cổ Guiseppe Fiorelli đã nghĩ ra sáng kiến đổ thạch cao vào khuôn những thi thể người dân Pompeii năm xưa bị bao phủ trong dòng nham thạch núi lửa. Vì thế, dáng hình người lớn, trẻ em, vật nuôi cùng những nỗi sợ hãi, hoảng loạn năm nào vẫn nguyên vẹn hình hài và sẽ mãi mãi bất tử. Đến Pompeii, bạn đừng để những nỗi xót xa và tiếc nuối như dung nham từ từ phủ kín tim bạn. Bạn sẽ thấy sự sống vẫn hồi sinh khắp nơi, trên những lớp đá nham thạch từ hàng ngàn năm trước đã rợp mi xanh của một loài cây lạ rủ xuống như tóc, như muốn che bớt đi những thăng trầm. Sự sống và tình yêu của con người nơi đây vẫn như những bức tranh tường sau phục chế tươi nguyên màu sắc. Trên những mảnh tường già nua, ố vàng và nứt nẻ, hình ảnh nữ thần Venus – Nữ thần tình yêu và sắc đẹp vẫn mơn mởn xuân thì. Trong khu vườn sau nhà, giữa vạt cỏ mềm mượt thanh xuân, nắng đốt mùa trên từng cánh hoa anh túc đang cháy đỏ rực lên như môi hôn. Bạn sẽ bất giác chợt muốn ngả đầu dựa vào ai đó hay nắm tay ai đó thật chặt, bởi đến nơi này bạn sẽ thấy cuộc sống chỉ ngắn ngủi bằng một cái chớp mắt trong khi yêu thương thì chẳng bao giờ đủ và ngun ngút rộng dài…

Napoli và Sorrento – Men say từ rượu vang và rượu chanh

Napoli, thành phố đã quá nổi tiếng, cái tên Napoli thông dụng như thứ rượu vang đỏ cồn cào mà người ta rộn rã cụng li bên chiếc bánh pizza Napoli (tiếng Ý: Margheritta) tươi ba màu như màu cờ của nước Ý, màu đỏ của cà chua, màu trắng của mozzarella (một loại pho mát màu trắng), màu xanh của lá basil (lá hoắc hương). Napoli là quê hương và nơi khởi nguồn của bánh pizza. Người dân nơi đây hoàn toàn có quyền tự hào rằng pizza ở Napoli ngon nhất thế giới. Pizza ở Napoli thường chỉ có một cỡ rất to, mỏng, đường kính phải đến 40 cm.

Pizza thứ thiệt phải được nướng trong lò truyền thống đã sẫm màu gạch hoặc đá bị nung lâu ngày và được đốt nóng bằng củi. Thực khách khi ăn chỉ cần nhỏ thêm vài giọt dầu ô liu xanh thơm nức, tươi giòn là sẽ khó có thể quên được hương vị khác biệt của món ăn “quốc túy” này. Pizza giá rẻ hơn so với các món ăn khác (dưới 10€) và có thể mang theo vừa đi vừa thưởng thức nếu bạn không có nhiều thời gian để ngồi lại. Lưu ý nếu bạn ngồi lại ăn thì nhà hàng sẽ tính cả tiền phục vụ, tiền dao nĩa ngoài giá tiền cho từng món ăn đã được niêm yết sẵn trong thực đơn.

Ngoài bánh pizza nổi tiếng, Napoli là thủ phủ kinh tế, văn hóa của vùng và khu vực trung tâm cổ của Napoli được UNESCO liệt vào danh sách di sản văn hóa thế giới nên có rất nhiều  công trình đáng để bạn ghé thăm: Lâu đài dell’Ovo bên vịnh Santa Lucia, lâu đài Nuovo, Passage Galleria Umberto (một dạng phố mua sắm có mái vòm che xuyên qua lòng các tòa nhà), quảng trường Plebiscito, nhà thờ Duomo San Gennaro, bảo tàng khảo cổ học quốc gia… Ngoài ra, đến Napoli bạn nên di chuyển bằng tàu điện ngầm, hệ thống có rất nhiều bến tàu được thiết kế thành “sân ga của nghệ thuật“. Mỗi sân ga như một bảo tàng nhỏ được một nghệ sĩ người Ý nổi tiếng thiết kế và trưng bày các tác phẩm nghệ thuật đương đại. Tuy nhiên tại các sân ga này du khách được yêu cầu không chụp hình.

Napoli sầm uất và đông vui, tấp nập người qua lại, nhưng đôi lúc sự đông đúc và náo nhiệt lại đem đến cho người ta cảm giác bất an. Ở đó, du khách phải lo canh cánh khư khư giữ máy ảnh, ví tiền vì ở Napoli cũng có đủ mọi tệ nạn. Điều này thực sự khác hẳn khi bạn tới Sorrento… Napoli là thứ rượu vang hấp dẫn, dễ uống mà ai ai cũng biết nhưng Sorrento giống như loại rượu chanh truyền thống ngọt lịm đặc sản của vùng này. Cái tên Sorrento không quá phổ biến và bạn chưa hẳn đã bị vùng đất này thu hút ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Bạn cũng có thể hơi nhăn mặt khi vị ngọt thơm nồng của ngụm rượu chanh đầu tiên ùa vào đầu lưỡi sau đó chiếm hữu mọi giác quan, nhưng khi đã uống được rồi thì sẽ uống đến mềm môi và say đến mềm lòng.

“Trở về Sorrento yên vui cõi đời, chỉ mình anh thôi tim em mơ ước lâu rồi“… Khi chiều chập choạng về bên ghềnh đá Sorrento, khi tiếng đàn của người nghệ sĩ đường phố vang lên dập dìu như vuốt những lọn sóng đang êm đềm ngả vào bờ, tôi bỗng da diết nhớ tới dì út những tháng ngày hai mươi tóc xõa dài bên cây đàn guitar. Cũng buổi chiều như thế, cũng ánh tà huy mênh mang trải vô tận trong khắc khoải như thế, tiếng hát của dì - của cô gái hai mươi cất lên như đang rút từng sợi thương yêu trong tim dịu dàng dệt nên giấc mộng yên bình, và dì hát “Trở về Sorrento“…

Tên của thành phố này bắt nguồn từ “Surrent“, theo nghĩa Sirene, nàng tiên cá trong thần thoại. Thành phố trên ghềnh đá mang tên những nàng tiên cá có giọng hát mê hồn quyến rũ bao chàng thủy thủ. Một chút mưa vừa đủ ướt mi, một chút nồng nàn của nắng gửi nơi những trái cam căng mọng ngoài phố, chút xa xăm của những bóng hình mờ ảo nơi đảo Capri, Ischia và Procida nhìn từ phía bờ eo đá thon dài bên biển, chút thắm tươi của những khu vườn đầy hoa và ngào ngạt hương chanh, cam khẽ ôm những ngôi nhà cổ, chút dỗi hờn của gió gọi sóng đẩy thuyền chạy gấp hơn về bờ và giục bầy chim biển bay nhanh hơn về tổ… Sorrento ấm, êm, an ủi và dịu nhẹ như vòng tay người con gái mắt nâu sẫm hoàng hôn, ngực căng đầy như trái chín và tóc thơm ngát mùi gió đang nhón chân bên ghềnh đá, tựa bên gốc cam đợi người yêu trở về…